Việc ra đời của thuốc kháng sinh đã có công rất lớn trong cuộc chiến của con người với bệnh tật. Tuy nhiên, việc lạm dụng thuốc kháng sinh đã dẫn đến những hệ lụy xấu đến cơ thể.

Kháng sinh – Phát minh vĩ đại của y học

Chất kháng sinh (antibiotic) được phát hiện và ứng dụng sớm nhất là penicilin, cách đây hơn 60 năm. Nhưng thực tế, từ lâu con người đã biết dùng nấm mốc (mold, milew) trên đậu phụ để đắp chữa các vết thương nhỏ.

Năm 1940, các bác sĩ đã bắt đầu dùng chất kháng sinh mới phát hiện là penicilin để điều trị các bệnh nhiễm khuẩn streptomyces aureofaciens, nhiễm trùng huyết và viêm phổi… đã thu được kết quả ngoài sức tưởng tượng. Rất nhiều ca nguy kịch tới mức không còn chút hy vọng nào nhưng sau khi được điều trị bằng penicilin đã nhanh chóng “từ cõi chết trở về” và sức khỏe được bình phục rất nhanh.

Sau Chiến tranh thế giới thứ 2, cùng với bước tiến lớn trong khoa học kỹ thuật, nhiều loại thuốc kháng sinh đã lần lượt được tạo ra và phát triển mạnh mẽ. Chính penicilin đã hối thúc các nhà khoa học lao vào nghiên cứu, khám phá ra các loại thuốc kháng sinh mới. Họ không sợ vất vả hay nguy hiểm để tìm chọn các loại khuẩn mới từ những nơi dơ bẩn nhất như trong đất mùn, nước cống rãnh hôi thối và đống rác sinh hoạt đã bốc mùi… bởi họ cho rằng càng ở những nơi như vậy thì mới càng có nhiều loại khuẩn ký sinh và việc thu thập hay chọn lựa mới mang lại nhiều hiệu quả. Hằng năm, số lượng các thuốc kháng sinh mới được đưa ra thị trường lên đến hàng chục và tính đến nay số loại kháng sinh có thể đến hàng ngàn.

Nhờ cung cấp và sử dụng một lượng lớn thuốc kháng sinh mà hàng loạt căn bệnh từng đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe và tính mạng loài người như các chứng viêm nhiễm, nhiễm khuẩn như lao, viêm phổi, viêm màng não, lậu, giang mai… được điều trị và khống chế có hiệu quả. Loại bệnh truyền nhiễm cực độc từng thúc đẩy dự diệt vong của Đế chế La Mã cổ đại – dịch hạch cũng đã được khống chế hoàn toàn sau khi xuất hiện một loạt các thuốc kháng sinh, trong đó có streptomycin.

Tác hại do lạm dụng kháng sinh

Bởi tác dụng tức thời của mình mà thuốc kháng sinh ngày càng được nhiều người sử dụng, khi bản thân hoặc người thân có vấn đề về sức khỏe: sốt, ho, sổ mũi thì nhiều người thường ra tiệm thuốc tây để mua thuốc mà không thông qua sự kê đơn của bác sĩ. Điều này không những không trị được bệnh một cách dứt điểm mà còn sản sinh ra các vi khuẩn kháng thuốc gây nguy hiểm cho người bệnh.

Có 5 nhóm bệnh chính gồm bệnh lý nhiễm trùng, bệnh lý chuyển hóa, bệnh lý ngộ độc, bẩm sinh và bệnh lý miễn dịch. Trong 5 bệnh lý trên chỉ có một phần trong bệnh lý nhiễm trùng là có chỉ định sử dụng thuốc kháng sinh. Đa phần các bệnh lý nhiễm trùng do vi khuẩn thì mới nên sử dụng kháng sinh.

Các nhà nghiên cứu tại Trường Y Harvard đã chỉ ra rằng việc sử dụng kháng sinh thường xuyên, sẽ tăng nguy cơ phát triển bệnh viêm ruột như viêm loét đại tràng và bệnh Crohn. Thuốc kháng sinh thuộc nhóm macrolide, cephalosporin, penicillin và fluoroquinolones, có thể dẫn đến đau dạ dày và các tác dụng phụ khác trên đường tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy.

Nhiều loại thuốc, bao gồm cả thuốc kháng sinh, có thể gây sốt do phản ứng dị ứng. Uống thuốc kháng sinh làm giảm số lượng vi khuẩn lactobacilli (vi khuẩn tốt) trong âm đạo. Vi khuẩn này giúp chúng bảo vệ cơ quan sinh dục nữ khỏi nấm. Sự phát triển không kiểm soát của nấm Candida dẫn đến tình trạng nhiễm nấm âm đạo.

Một bất lợi nữa cần lưu ý là sự đổi màu vĩnh viễn của răng có thể phát triển khi sử dụng tetracycline và doxycycline, đặc biệt ở trẻ em dưới 8 tuổi (lứa tuổi  này vẫn đang phát triển răng). Vì vậy, không nên dùng những loại thuốc này trong thời kỳ mang thai, vì chúng ảnh hưởng đến sự phát triển của răng đầu tiên ở trẻ em.

Người dùng kháng sinh bao giờ cũng có hai mặt của nó, mặt tích cực là điều trị bệnh, diệt vi khuẩn gây bệnh, không cho vi khuẩn sinh sôi nảy nở tiết ra các độc chất gây hại cho cơ thể. Tuy nhiên, còn có tác dụng phụ, phản ứng phụ và dị ứng. Hầu hết các trường hợp sốt do siêu vi, viêm họng, nhiễm khuẩn hô hấp trên, viêm thanh quản, viêm phế quản, viêm tiểu phế quản, tiêu chảy… thì không nên dùng kháng sinh.

Hiện nay, ở nước ta, tình trạng tự ý mua và sử dụng kháng sinh không có đơn thuốc vẫn còn phổ biến. Nhiều kháng sinh thuộc loại rất mới, chỉ dùng hạn chế trong bệnh viện nhưng lại bị dùng bừa bãi. Nhiều bệnh nhân có thói quen uống thuốc theo kinh nghiệm của người khác khi thấy triệu chứng bệnh tương tự nhau, điều này khiến cho bệnh có thể bị biến chứng, nặng thêm và làm vi khuẩn gây bệnh sinh sôi nảy nở dẫn đến tình trạng kháng thuốc thêm trầm trọng. Do đó, để đảm bảo sức khỏe của bản thân cũng như gia đình, chúng ta chỉ nên dùng thuốc kháng sinh khi đã được khám và có chỉ định của bác sĩ, khi sử dụng thuốc kháng sinh phải hết sức thận trọng, không tự ý dùng, phải thăm khám lâm sàng và tuân thủ theo phác đồ điều trị của bác sĩ.

Tổng hợp

Leave a comment

Chúng tôi mong muốn trở thành “người bạn thân thiết”, đồng hành cùng cộng đồng trong việc mang đến những giải pháp nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe, phòng chống bệnh Và đây cũng chính là lý do GLC ra đời, hy vọng GLC sẽ là nơi mang đến cho cộng đồng những kiến thức về sức khỏe và dinh dưỡng cùng những sản phẩm có chất lượng cao, môi trường sinh hoạt cộng đồng lành mạnh thông qua các tư vấn của các bác sĩ, chuyên gia trong lĩnh vực sức khỏe, y tế cộng đồng, y tế dự phòng, dinh dưỡng, thể chất, tinh thần.

“Hãy cùng nhau chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh"

TRỤ SỞ TP.HỒ CHÍ MINH
98 Lâm Văn Bền, Phường Tân Kiểng, Quận 7, Tp. Hồ Chí Minh.
Tel: 08.3820 1170 - Fax: 08.3820 1106
TRỤ SỞ HÀ NỘI
Tầng 3 - 94 Trung Kính, Phường Yên Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội.
Tel: 04.3734 1388 - Fax: 04.3737 1455

HỢP TÁC TRUYỀN THÔNG
Email: Đang cập nhật
Tel: Đang cập nhật

LIÊN HỆ QUẢNG CÁO
Email: Đang cập nhật
Tel: Đang cập nhật

© Copyright 2019 – CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ TRUYỀN THÔNG NAM HƯƠNG
98 Lâm Văn Bền, Phường Tân Kiểng, Quận 7, Tp. Hồ Chí Minh.