Khi thế giới hướng về châu Á để tìm hiểu về thành công trong việc xử lý cơn bùng phát coronavirus mới, nhiều sự chú ý và khen ngợi đã được dành cho Hàn Quốc, Đài Loan và Hồng Kông. Nhưng có một câu chuyện thành công bị bỏ qua – Việt Nam.

Đất nước 97 triệu dân này vẫn chưa có một trường hợp tử vong liên quan đến coronavirus và đến thứ Bảy ngày 30/05/2020 mới chỉ có 328 trường hợp dương tính, mặc dù có đường biên giới dài với Trung Quốc và tiếp đón hàng triệu du khách Trung Quốc mỗi năm.

Càng đáng chú ý hơn khi Việt Nam là một quốc gia có thu nhập trung bình thấp với hệ thống chăm sóc sức khỏe kém tiên tiến hơn nhiều so với các quốc gia khác trong khu vực. Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới, Việt Nam trung bình chỉ có 8 bác sĩ cho mỗi 10.000 người, bằng một phần ba tỷ lệ ở Hàn Quốc.

Sau ba tuần cách ly toàn quốc, Việt Nam đã dỡ bỏ các quy định giãn cách xã hội vào cuối tháng Tư. Việt Nam vẫn chưa ghi nhận bất kỳ ca nhiễm nội địa nào trong hơn 40 ngày. Các doanh nghiệp và trường học đã mở cửa trở lại, và cuộc sống đang dần trở lại bình thường.

Đối với những người hoài nghi, con số chính thức của Việt Nam có vẻ không thật. Nhưng Guy Thwaites, một bác sĩ về bệnh truyền nhiễm, làm việc tại một trong những bệnh viện trọng yếu được chính phủ Việt Nam chỉ định điều trị cho bệnh nhân Covid-19, cho biết những con số này phù hợp với thực tế.

Thwaites, người đứng đầu Đơn vị Nghiên cứu Lâm sàng của Đại học Oxford tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: “Tôi đến từng phòng bệnh mỗi ngày. Tôi biết các trường hợp, tôi biết không có trường hợp tử vong”.

“Nếu trong cộng đồng có sự lây truyền không được báo cáo hoặc không được kiểm soát, thì sẽ có các ca dương tính tại bệnh viện của chúng tôi, những người vào viện với ngực bị nhiễm trùng và có lẽ chưa được chẩn đoán – đó là điều chưa từng xảy ra”, ông nói.


Vậy làm thế nào mà Việt Nam dường như đang tránh được phần lớn hiểm họa từ coronavirus, điều đang diễn ra trên toàn cầu? Câu trả lời, theo các chuyên gia y tế cộng đồng, nằm trong sự kết hợp của các yếu tố, từ sự nhanh chóng của chính phủ, phản ứng sớm để ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh, đến việc theo dõi và kiểm dịch nghiêm ngặt và truyền thông cộng đồng hiệu quả.

Hành động sớm

Việt Nam đã bắt đầu chuẩn bị cho việc dịch coronavirus bùng phát từ nhiều tuần trước khi phát hiện ca nhiễm đầu tiên. Vào thời điểm đó, chính quyền Trung Quốc và Tổ chức Y tế Thế giới đều khẳng định rằng không có “bằng chứng rõ ràng” nào về việc lây truyền từ người sang người. Nhưng Việt Nam không mảy may chủ quan.

Ông Phạm Quang Thái, Phó trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm tại Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Hà Nội cho biết: “Chúng tôi không chỉ chờ đợi các hướng dẫn từ WHO. Chúng tôi đã sử dụng dữ liệu chúng tôi thu thập từ nước ngoài và trong nước để quyết định hành động sớm“.

Đến đầu tháng 1, việc kiểm tra nhiệt độ đã được thực hiện đối với hành khách đến từ Vũ Hán tại sân bay quốc tế Hà Nội. Khách du lịch bị sốt được cách ly và theo dõi chặt chẽ, đài truyền hình quốc gia Việt Nam đã đưa tin vào thời điểm đó.

Đến giữa tháng 1, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đàm đã ra lệnh cho các cơ quan chính phủ thực hiện “các biện pháp quyết liệt” để ngăn chặn dịch bệnh lây lan vào Việt Nam, tăng cường kiểm dịch y tế tại các cửa khẩu, sân bay và cảng biển.

Vào ngày 23 tháng 1, Việt Nam đã xác nhận hai trường hợp nhiễm coronavirus đầu tiên – một người Trung Quốc sống tại Việt Nam và ba anh, người đã đi từ Vũ Hán đến thăm con trai. Ngày hôm sau, các nhà chức trách hàng không của Việt Nam đã hủy tất cả các chuyến bay đến và đi Vũ Hán.

Khi đất nước tổ chức kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã tuyên chiến với coronavirus. “Chống lại dịch bệnh này giống như chiến đấu với kẻ thù”, ông nói trong một cuộc họp khẩn vào ngày 27 tháng 1. Ba ngày sau, ông thành lập một ban chỉ đạo quốc gia về việc kiểm soát ổ dịch – cùng ngày WHO tuyên bố coronavirus là vấn đề khẩn cấp về sức khỏe cộng đồng ở tầm quốc tế.

Vào ngày 1 tháng 2, Việt Nam đã tuyên bố tình trạng dịch bệnh ở tầm quốc gia – khi chỉ mới có sáu trường hợp được xác nhận dương tính trên cả nước. Tất cả các chuyến bay giữa Việt Nam và Trung Quốc đã bị dừng lại, tiếp theo là đình chỉ thị thực cho công dân Trung Quốc vào ngày hôm sau.

Trong suốt tháng, việc hạn chế đi lại, kiểm dịch và cách ly với hành khách đến và đình chỉ thị thực được mở rộng về quy mô khi coronavirus lan rộng ra khỏi Trung Quốc đến các quốc gia như Hàn Quốc, Iran và Ý. Việt Nam cuối cùng đã đình chỉ nhập cảnh đối với tất cả người nước ngoài vào cuối tháng ba.
Việt Nam cũng nhanh chóng thực hiện các biện pháp cách ly chủ động. Vào ngày 12 tháng 2, Việt Nam đã cách ly toàn bộ một xã nông thôn gồm 10.000 người ở phía bắc Hà Nội trong 20 ngày khi có bảy trường hợp nhiễm coronavirus – vụ cách ly quy mô lớn đầu tiên được biết đến bên ngoài Trung Quốc. Các trường học và trường đại học, dự kiến sẽ mở cửa trở lại vào tháng Hai sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, đã nhận được lệnh tiếp tục đóng cửa, và chỉ mở trở lại vào tháng Năm.


Thwaites, chuyên gia về bệnh truyền nhiễm tại thành phố Hồ Chí Minh, cho biết tốc độ phản ứng của Việt Nam là lý do chính đằng sau thành công của quốc gia này. “Hành động của họ vào cuối tháng 1 và đầu tháng 2 là trước xa nhiều các quốc gia khác. Và điều đó rất hữu ích … để họ có thể giữ mọi việc trong tầm kiểm soát“, ông nói.

Tỉ mỉ truy tìm các mối liên hệ

Những hành động sớm mang tính quyết định đã ngăn chặn hiệu quả sự lây truyền virus trong cộng đồng và giúp Việt Nam chỉ có 16 ca dương tính, tính đến ngày 13 tháng Hai.

Các nhà chức trách truy tìm nghiêm ngặt dấu vết các mối liên hệ của những bệnh nhân nhiễm coronavirus đã được xác nhận và đưa họ vào khu vực kiểm dịch bắt buộc trong hai tuần.

“Chúng tôi có một hệ thống rất mạnh: 63 CDC (trung tâm kiểm soát dịch bệnh) cấp tỉnh, hơn 700 CDC cấp huyện và hơn 11.000 trung tâm y tế xã. Tất cả đều góp phần vào việc truy tìm dấu vết”, bác sĩ Phạm Quang Thái nói với Viện Vệ sinh và Dịch tễ trung ương.

Một bệnh nhân đã được xác nhận dương tính với coronavirus phải cung cấp cho cơ quan y tế một danh sách đầy đủ tất cả những người mà họ đã gặp trong 14 ngày qua. Sau đó, thông báo sẽ được đăng trên các tờ báo và được phát sóng trên truyền hình để cho công chúng biết nơi nào và khi nào mà bệnh nhân nhiễm coronavirus đã đến, và kêu gọi mọi người đến cơ quan y tế để xét nghiệm nếu họ cũng đã đến đó cùng lúc với người bệnh, bác sĩ Thái nói.

Khi bệnh viện Bạch Mai ở Hà Nội, một trong những bệnh viện lớn nhất Việt Nam, trở thành điểm nóng coronavirus với hàng chục trường hợp nhiễm vào tháng 3, chính quyền đã áp dụng cách ly tại cơ sở và theo dõi gần 100.000 người liên quan đến bệnh viện, bao gồm cả nhân viên y tế, bệnh nhân, du khách và những người có tiếp xúc gần với họ, theo bác sĩ Thái.

“Sử dụng biện pháp truy lùng những người có tiếp xúc, chúng tôi đã xác định được gần như tất cả mọi người và yêu cầu họ ở nhà và tự cách ly, (và những người đó) nếu họ có bất kỳ triệu chứng nào, họ có thể đến các trung tâm y tế để xét nghiệm miễn phí”, ông nói.

Nhà chức trách cũng đã kiểm tra hơn 15.000 người có liên quan đến các bệnh viện, trong đó có 1.000 nhân viên y tế.

Nỗ lực truy tìm các mối liên hệ của Việt Nam rất tỉ mỉ đến mức cơ quan chức năng không chỉ liên hệ với những người tiếp xúc trực tiếp mà còn cả những mối liên hệ gián tiếp. “Đó là một trong những nét đặc biệt trong quá tình phản ứng của Việt Nam. Tôi không nghĩ rằng bất kỳ quốc gia nào đã thực hiện quá trình kiểm dịch đến mức đó”, Thwaites nói.

Tất cả những người tiếp xúc trực tiếp với người bệnh được cách ly tại các trung tâm y tế của chính phủ, tại khách sạn hoặc trại quân đội. Một số người tiếp xúc gián tiếp được yêu cầu tự cách ly tại nhà, theo một nghiên cứu về các biện pháp kiểm soát Covid-19 tại Việt Nam được 20 chuyên gia y tế cộng đồng trong nước thực hiện.

Kể từ ngày 1 tháng 5, khoảng 70.000 người đã bị cách ly trong các cơ sở của chính phủ Việt Nam, trong khi khoảng 140.000 người đã tự cô lập tại nhà hoặc trong khách sạn, nghiên cứu cho biết.

Nghiên cứu cũng cho thấy trong số 270 bệnh nhân Covid-19 đầu tiên của nước này, 43% là các trường hợp không có triệu chứng – qua đó, càng nhấn mạnh giá trị của việc theo dõi và kiểm dịch nghiêm ngặt. Nếu nhà chức trách không chủ động tìm kiếm những người có nguy cơ lây nhiễm, virus có thể đã âm thầm lây lan trong cộng đồng vài ngày trước khi được phát hiện.

Truyền thông và tuyên truyền trong cộng đồng

Ngay từ đầu, chính phủ Việt Nam đã truyền đạt rõ ràng với công chúng về sự bùng phát dịch.

Các trang web chuyên dụng, đường dây nóng điện thoại và ứng dụng điện thoại đã được thiết lập để cập nhật cho công chúng về các tình huống mới nhất của dịch bệnh và tư vấn y tế. Bộ Y tế cũng thường xuyên gửi thông báo nhắc nhở tới người dân qua tin nhắn SMS.

Bác sĩ Thái cho biết vào một ngày bận rộn, chỉ riêng đường dây nóng quốc gia có thể nhận được 20.000 cuộc gọi, không tính hàng trăm đường dây nóng cấp tỉnh và cấp huyện.

Bộ máy tuyên truyền khổng lồ của Việt Nam cũng được huy động, nâng cao nhận thức về sự bùng phát thông qua loa phường, áp phích đường phố, báo chí và phương tiện truyền thông xã hội. Vào cuối tháng 2, Bộ Y tế đã phát hành một clip nhạc hấp dẫn dựa trên một bản nhạc pop đình đám của Việt Nam để hướng dẫn mọi người rửa tay đúng cách và các biện pháp vệ sinh khác trong khi dịch bệnh bùng phát. “Bài hát rửa tay” ngay lập tức lan truyền, đến nay đã thu hút hơn 48 triệu lượt xem trên Youtube.

Thwaites cho biết kinh nghiệm phong phú của Việt Nam trong việc đối phó với dịch bệnh truyền nhiễm, như dịch SARS từ năm 2002 đến 2003 và dịch cúm gia cầm sau đó, đã giúp chính phủ và cộng đồng chuẩn bị tốt hơn cho đại dịch Covid-19.

“Người dân thận trọng trước các bệnh truyền nhiễm hơn nhiều so với nhiều quốc gia có lẽ giàu có hơn hoặc các quốc gia không mắc nhiều bệnh truyền nhiễm – ví dụ như ở châu Âu, Anh và Mỹ,” ông nói.

“Cả nước hiểu rằng những điều này cần phải được thực hiện nghiêm túc và tuân thủ hướng dẫn từ chính phủ về cách ngăn chặn sự lây nhiễm.”

Theo CNN

Leave a comment

Chúng tôi mong muốn trở thành “người bạn thân thiết”, đồng hành cùng cộng đồng trong việc mang đến những giải pháp nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe, phòng chống bệnh Và đây cũng chính là lý do GLC ra đời, hy vọng GLC sẽ là nơi mang đến cho cộng đồng những kiến thức về sức khỏe và dinh dưỡng cùng những sản phẩm có chất lượng cao, môi trường sinh hoạt cộng đồng lành mạnh thông qua các tư vấn của các bác sĩ, chuyên gia trong lĩnh vực sức khỏe, y tế cộng đồng, y tế dự phòng, dinh dưỡng, thể chất, tinh thần.

“Hãy cùng nhau chung tay vì một cộng đồng khỏe mạnh"

TRỤ SỞ TP.HỒ CHÍ MINH
98 Lâm Văn Bền, Phường Tân Kiểng, Quận 7, Tp. Hồ Chí Minh.
Tel: 08.3820 1170 - Fax: 08.3820 1106
TRỤ SỞ HÀ NỘI
Tầng 3 - 94 Trung Kính, Phường Yên Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội.
Tel: 04.3734 1388 - Fax: 04.3737 1455

HỢP TÁC TRUYỀN THÔNG
Email: Đang cập nhật
Tel: Đang cập nhật

LIÊN HỆ QUẢNG CÁO
Email: Đang cập nhật
Tel: Đang cập nhật

© Copyright 2019 – CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ TRUYỀN THÔNG NAM HƯƠNG
98 Lâm Văn Bền, Phường Tân Kiểng, Quận 7, Tp. Hồ Chí Minh.